Computerfataal: Groen en Ecolo, nu ook downloadheffing op internetabonnement?

Computerfataal: Groen en Ecolo, nu ook downloadheffing op internetabonnement?

Groen en Ecolo zijn duidelijk het Noorden kwijt – en naar ik vermoed ook de rest van de windroos. Volgens Tik vzw plannen ze een extra heffing (een zogenaamde auteursrechtenheffing) op internetabonnementen die auteurs de kans moet geven toch wat van hun verloren inkomsten (al die downloads, weet je wel?) weer te recupereren. Het idee is dat de auteursrechtenorganisaties en Internetproviders samen rond tafel gaan zitten om te bepalen wat een redelijke vergoeding is. Allicht enkele euro’s, zo lezen we, in navolging van de wet die op 1 februari van kracht wordt en een extra heffing oplegt bij de verkoop van vaste schijven en multimediatoestellen met hun eigen geheugen (zoals MP3 of MP4-spelers). Zie het als een verlenging van de huidige heffing die we al moeten betalen op cd’s en dvd’s.

Mooi. Ik ben auteur van 41 boeken en ik zeg: mooi.

NIET.

De lezers van Computertaal kennen me al langer dan vandaag en ze weten dat ik het niet bepaald heb voor al dat auteursrechtengedoe (voor alle duidelijkheid, we hebben het hier over de auteursrechtenorganisatie. Niet over de wetgeving zelf, natuurlijk). Een tijdlang heb ik ze zelfs auteursrechtenmafia genoemd. Voor iemand die jarenlang een relatief mooi inkomen gehaald heeft uit auteursrechten, is dat waarschijnlijk een wel erg vreemde uitspraak. En toch is het dat niet. Waarom?

1. Rechten = plichten.

Ik hoor heel vaak vertellen dat we auteursrechten hebben. We hebben het recht om geld te verdienen met het werk dat wij geschapen hebben. Een eerlijk loon voor eerlijk werk is iets wat we allemaal willen en wat niemand de ander kan en mag ontzeggen. Maar we leven in een maatschappij waarin rechten belangrijker zijn dan plichten en over auteursplichten wordt er dan ook bij voorkeur nooit gesproken. Zo is dé belangrijkste plicht van iedere auteur (en dus van iedere auteursrechtenorganisatie) te luisteren naar zijn of haar consumenten. Je hoeft niet alles meteen in te wilgen, maar je moet je klanten met hun vragen wél ernstig nemen en de haalbaarheid ervan bestuderen. Het digitaal maken van muziek heeft de muziekindustrie nooit ernstig overwogen. Ook de filmindustrie ging daar de mist in en de boekenindustrie schijnt te volgen.

2. Auteursrechtenorganisaties vragen uitzinnige vergoedingen.

Wanneer komen auteursrechtenorganisaties in het nieuws? Wanneer ze – voor de zoveelste maal – iemand anders aan de schandpaal nagelen omdat hij of zij de auteursrechten geschonden heeft via P2P netwerken allerhande. Het enige wat ze daarbij doen, is de schuldige voor de rechtbank dagen en zware boetes eisen. Het is alleen spijtig dat een rechtszaak gemakkelijk drie jaar aansleept en dat de boetes die daarna uitgesproken worden, vaak niet echt overdacht worden. Of is het normaal dat iemand die schuldig bevonden is aan het illegaal aanbieden van muziek, 3,5x meer per liedje moet betalen dan wat mensen krijgen als een familielid tijdens een vliegtuigcrash verongelukt? Met andere woorden, zijn meer dan 3 mensenlevens evenveel waard als een liedje dat, laten we eerlijk zijn, aan ongeveer 1 euro per download beschikbaar is via iTunes? Dat maakt dus dat een mensenleven strikt genomen 0,33 eurocent waard is. Over respect gesproken.

3. De auteursrechtenwetgeving is te complex

Ah, maar daar heeft de Wetgever natuurlijk al aan gedacht: van ieder onderdaan wordt verwacht dat hij of zij de wetgeving kent die door zijn/haar land uitgeschreven werd. Dat betekent dat iedereen eigenlijk de wetgeving rond auteursrechten zou moeten kennen.

Juist. Vandaar dat Sabam geld dat het aan auteurs moet uitbetalen, gebruikt om de eigen werking te sponsoren. Ah, maar natuurlijk – hoe kunnen we het vergeten? Dat is iets wat in het verleden lag. Nu doen we dat niet meer, mijnheer.

Een tweede maal juist. Hadopi, de Franse organisatie die erop moet toezien dat iedereen de auteursrechten in Frankrijk volgt, heeft onlangs reclame gemaakt door gebruik te maken van een lettertype waarop rechten rustte. Zonder die rechten te betalen, wel te verstaan. Een klein, onbelangrijk foutje, noemden ze het. Geen auteursrechtenovertreding.

En dan is er Sony. In Mexico. Die een goed jaar geleden de politie over de vloer kreeg omdat ze nog snel een cd wilde maken van de populairste Zuid-Amerikaanse zanger die er momenteel is – ook al ligt hij niet meer bij hen onder contract. Maar zij vonden wel dat het mocht.

En zo kan ik nog wel even doorgaan. Als zelfs de auteursrechtenorganisaties de auteursrechtenwetgeving overtreden, hoe moeten dan gewone gebruikers die wet door en door kennen?

4. Waarom bestaan auteursrechtenorganisaties eigenlijk?

Die vraag begin ik me nu wel te stellen, ja. Ze maken wetgeving die ze daarna zelf overtreden (maar dat mag, want ze kunnen toch niet alles weten?) om vervolgens anderen die de wetgeving overtreden, aan te klagen (want dat mag natuurlijk niet, ze zijn met het inkomen van anderen aan het spelen). Laat ons er nu eens vanuit gaan dat ze zelfs overschot van gelijk hebben, dan nog zit er hier iets wrangs aan. Want wat doen onze auteursrechtenorganisaties om mijn rechten echt te verdedigen? Informeren ze het publiek? De organisatie die instaat voor wat gepubliceerd werd, heeft enkele jaren geleden zo’n informatiecampagne gedaan met paginagrootte advertenties die precies uitlegde wat kon en wat niet kon. Schitterend, behalve dan dat er wat te veel tekst gebruikt werd.

Maar verder?

Verder zie je hen niet. Alleen als er geld te rapen valt, dan zijn ze er als de kippen bij. Iemand die een ringtone op een publieke plaats laat horen, zelfs al heeft hij er legaal voor betaald, zou nog een extra vergoeding moeten geven. Dat soort van regels, weet je wel? (Overigens heeft een Amerikaanse auteursrechtenorganisatie deze laatste claim ECHT ingediend – gelukkig was ze tye belachelijk voor woorden en vond de overheid dat toen ook.)

Dus, auteursrechtenorganisaties: doe nu eens eindelijk jullie werk en leg gebruikers uit wat mag en niet mag. We hebben muzikanten, tekenaars, filmmakers en auteurs allerhande: op de één of andere manier moeten we daar toch op een positieve manier een boodschap naar de consument brengen, niet? Doe voor één keer het werk waarvoor jullie opgericht werden en doe het nu eens eindelijk goed.

5. Auteursrechtenorganisaties misbruiken zelf auteurs.

Dit is een nogal zware beschuldiging, maar laat me even toe dit toch even te plaatsen. Hier in België is er Sabam die in het verleden geld gebruikt heeft dat auteurs toekwam om de eigen werking te financieren. Verder zijn er de grote acties tegen sites zoals het vroegere Napster die toch miljoenen opgeleverd hebben in Amerika, maar die nooit terecht kwamen bij de auteurs. Tot op heden is er van al dat geld nog nooit een euro (of dollar) uitgekeerd.

Maar nu iets dat echt toont hoe rot auteursrechtenorganisaties wel echt zijn – en iets wat tot op de dag van vandaag gebeurt. Auteursrechtenorganisaties innen rechten die van iemand anders zijn. Ze weten aan de hand van steekproeven wie wat moet krijgen en waarom. Alleen – en daar gaan ze toch wel echt verkeerd – zullen ze nooit zelf contact opnemen met de betrokken auteur om hem/haar te vertellen dat er nog bepaalde vergoedingen zijn waarop hij recht heeft.

Persoonlijk ken ik een auteur die van een uitgeverij in Nederland moest horen dat een auteursrechtenorganisatie die leesrechten int van bibliotheken, naar hem op zoek was. In Nederland bestaat er zoiets als leenrecht. Er wordt een staal genomen en daarin wordt gekeken hoeveel boeken (en welke boeken) uitgeleend worden. Per boek krijgt de auteur daarna een uitleenvergoeding die op zich verwaarloosbaar is, maar in een aantal gevallen toch aardig kan oplopen. De betrokken auteursrechtenorganisatie zocht de auteur wel via hun ledenboekje, maar hoewel ze zijn naam hadden, de titels van zijn boeken bezaten en wisten welke uitgeverij de boeken uitgeeft, namen ze nooit contact op met de auteur zelf. Zodra die auteur met hen contact opnam, wisten ze wel meteen te zeggen dat hij inderdaad de persoon was die ze zochten.

En zo gaat het niet enkel in Nederland, maar ook in België.

En toch verdedigen politici zoals die van Groen en Ecolo de auteursrechtenorganisaties en niet de consumenten. Of hoe je zonder je werk te doen, toch miljoenen kan opstrijken zolang je de overheid maar wijs maakt dat jij het Grote Slachtoffer bent en niet de consument (of de auteur) die je onophoudelijk bedot. Tja, kan het nog gekker?

Misschien als je deze tekst van Groen leest, want dan stel je vast dat onze politici echt wel niet weten van welk hout pijlen te maken.

Stem of voeg toe aanUitleg over het gebruik van deze icons :  Plaatsen/stemmen op MSN Reporter Plaatsen/stemmen op Bligg.be Plaatsen/stemmen op Netjes.be Plaatsen/stemmen op NUjij Plaatsen/stemmen op eKudos Stumble it! Voeg dit artikel toe aan Del.icio.us Voeg toe aan je favorieten op Technorati Voeg toe aan je Google bladwijzers Abonneer je op de RSS-feed van deze site Verstuur deze pagina per e-mail via Feedburner