Misschien heb je het op het nieuws gehoord of gezien: vanaf 1 december 2008 is het verhuren van games niet langer meer toegelaten. Strikt genomen was dat overigens nooit toegelaten, want je moet als verhuurbedrijf een overeenkomst sluiten met de producent. Alleen heerst er tot 30 november 2008 wel een gedoogbeleid. Je zou haast tranen in je ogen van al die liefdadigheid.
Hoeveel kost tegenwoordig een gemiddeld game? Hier bij Computertaal zitten we er met onze neus bovenop. Als het om oude games gaat, kan je koopjes doen. Prijzen tussen 5 en 20 euro zijn geen aardigheid, al naargelang de populariteit en de leeftijd van het betrokken spel. Wie echter met zijn tijd mee wil, moet voor nieuwe games gaan en die kosten al snel 50 euro of meer.
Veel? Alles hangt af van wie je spreekt, maar we gaan hier geen discusie over de prijs voeren: die is wat hij is en berust wel degelijk op een economische realiteit. Dat neemt niet weg dat die prijs hoog is, zeker in een tijd waar alles duur wordt.
Huren is daarom voor heel wat mensen een ideale oplossing. Alleen mag het niet meer vanaf 1 december 2008. Nee, wacht: het mag nog wel. Belangenorganisaties zijn niet helemaal van de pot gerukt: ze willen alleen dat je overeenkomsten met de betrokken bedrijven sluit. Waar zit het probleem?
Nergens, zullen belangenorganisaties zeggen. Tot we de realiteit bekijken. De muziekwereld wil namelijk dat je ook per producent een overeenkomst afsluit om hun producten on line aan te bieden. Daar stellen we vast dat heel wat sites gewoon moedeloos de deuren dicht doen omdat dit onbegonnen werk is. De eerste wil wel, de tweede misschien en de derde alleen als de eerste niet meespeelt. Dàt is een realiteit waar belangenorganisaties maar al te graag over zwijgen.
Het alternatief? Ik zeg het niet graag – ik ben zelf auteur. Maar je zou haast denken dat ze het erom doen. Nooit gedacht aan piraterij? Je krijgt het product gratis en je hebt niet af te rekenen met het gezeur van eventuele DRM-toestanden. Hip hip hoi! De bedrijven zijn er niet gelukkig mee, maar jij ongetwijfeld wel en daar gaat het toch om?
Drastische stappen
Nee, piraterij is natuurlijk geen oplossing. Dat kan alleen als je beide partijen tevreden stelt en dat betekent dan weer automatisch een drastische hervorming van het auteursrecht. Het huidige systeem is volledig uitgehold en nodigt uit tot misbruiken van alle betrokken partijen (en breek me dààr als auteur van 40 boeken niet de mond over open!). Daarom stel ik voor dat we het auteursrecht laten afhangen van de economische realiteit. Dat mijn computerboeken na gemiddeld 3 jaar niet meer economisch relevant zijn, is gewoon een wet. Maak er voor mijn part vijf jaar van en we zijn rond. Films en muziek gaan langer mee en romans natuurlijk ook. Games hebben dan weer een kortere levensduur. Kijk naar de markt en bepaal in gezamelijk overleg een redelijke termijn. Ingewikkeld? Het is maar zo ingewikkeld als jij het wil.
Verder bepaal je dat het werk beschermd is, maar dat de eindgebruiker met de drager kan doen wat hij of zij wil. Die heeft er immers voor betaald! Het werk vermenigvuldigen zonder toestemming is uiteraard nog altijd verboden, maar zolang het op zijn originele drager blijft zitten, kan je als gebruiker ermee doen wat je wil. Dat betekent dat je het mag verhuren, doorverkopen of gewoon verticaal kan klasseren en bij voorkeur zonder dat gedoe met overeenkomsten.
Want laten we wel wezen: heb jij een automerk al ooit horen verkondigen dat je voortaan hun toelating moet krijgen om hun auto’s te kunnen verhuren eens je die gekocht hebt?
